|
ในการรักษาทางด้านทันตกรรมจัดฟันนั้น
ผู้ป่วยควรรับทราบข้อควรทราบและข้อควรปฏิบัติต่างๆทั้งก่อนรับการจัดฟัน
ระหว่างจัดฟัน
และภายหลังจากการจัดฟันเสร็จสมบูรณ์แล้ว
เพื่อเป็นประโยชน์ในการตัดสินใจที่จะรับการรักษา
และเพื่อทำให้ได้ผลสำเร็จจากการรักษามากที่สุด
ก่อนการจัดฟัน
ก่อนการจัดฟันผู้ป่วยควรจะทราบรายละเอียดและข้อปฏิบัติหลายๆอย่างเพื่อใช้ในการตัดสินใจรับการรักษา
รวมทั้งเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจไม่ตรงกันระหว่างทันตแพทย์และตัวผู้ป่วย
|
ข้อควรปฏิบัติก่อนการจัดฟัน
1.
การมาพบทันตแพทย์
ต้องยอมรับว่าการจัดฟันเป็นการรักษาที่ต่อเนื่อง
และต้องอาศัยความร่วมมืออย่างมากจากผู้ป่วยในการรักษา
ดังนั้นผู้ที่ไม่มีเวลา
หรือไม่สามารถมาพบทันตแพทย์ได้ตามนัดหมาย(ปกติจะประมาณ
3-4 สัปดาห์ครั้ง)ตลอดระยะเวลาการรักษา
จึงไม่ควรรับการรักษาด้วยการจัดฟัน
เพราะอาจจะทำให้การรักษาไม่ประสบผลสำเร็จ
หรือประสบผลสำเร็จไม่ดีเท่าที่ควร
|

|
2.
การรักษาความสะอาดช่องปาก
ผู้ที่จะรับการจัดฟันต้องเป็นผู้ที่สามารถรักษาความสะอาดของฟันได้ดีพอสมควร
เนื่องจากถ้าไม่สามารถรักษาความสะอาดได้ดีเพียงพอแล้ว
ขณะที่มีเครื่องมือจัดฟันอยู่ในปากจะเกิดปัญหาฟันผุ
เหงือกอักเสบและทำให้ฟันได้รับความเสียหายได้
3.
การรักษาอื่นก่อนการจัดฟัน
โดยปกติแล้วทันตแพทย์จัดฟันจะให้ผู้ป่วยรักษาสภาพช่องปากให้สมบูรณ์ที่สุดก่อนรับการจัดฟัน
เช่น การอุดฟันซี่ที่ผุ
การรักษาโรคเหงือกในกรณีที่เป็นโรคเหงือก
การขูดหินปูน(ถ้ามี)
การถอนฟันบางซี่ที่ไม่สามารถรักษาได้หรือถอนเพื่อจัดฟัน
การรักษารากฟัน(ถ้ามี)
หรือการรักษาอื่นๆตามแต่ทันตแพทย์จะเห็นสมควร
4.
อาการอื่นๆระหว่างการจัดฟัน
ก่อนจะตัดสินใจจัดฟันจะต้องยอมรับว่าระหว่างการจัดฟันจะต้องมีบางช่วงที่มีอาการเจ็บฟัน
ฟันห่างออกจากกันกว่าเดิม
ฟันยื่นออกมาหรือฟันยุบเข้าไปมากกว่าเดิม
ซึ่งอาการต่างๆเหล่านี้เป็นผลมาจากแต่ละขั้นตอนในการรักษา
5.
การทำข้อตกลงและทำความเข้าใจให้ตรงกับทันตแพทย์ให้ชัดเจนก่อนการรักษา
ควรจะมีการพูดคุย
ทำความเข้าใจ
และซักถามข้อสงสัยต่างๆที่ผู้ป่วยมีอยู่กับทันตแพทย์จัดฟันก่อนจะตัดสินใจรักษา
ทั้งนี้เพื่อไม่ให้เกิดความผิดพลาดหรือเข้าใจไม่ตรงกันในภายหลัง
ตัวอย่างสิ่งที่ควรทำความเข้าใจกันก่อนรับการรักษา
คือ
อาการหรือสิ่งที่ต้องการให้ทันตแพทย์แก้ไข
การรักษาสามารถแก้ไขในจุดที่ต้องการได้หรือไม่
ผลที่ได้หลังจากการรักษา
ชนิดของเครื่องมือที่ทันตแพทย์จะใช้
ระยะเวลาการรักษาโดยประมาณ
ค่าใช้จ่ายทั้งหมดและครอบคลุมถึงอะไรบ้าง
เช่น
ต้องเสียเงินเพิ่มค่าเหล็กหรือลวดที่หลุดหรือหักหรือไม่
เท่าไหร่
ค่ารักษารวมค่าเครื่องมือคงสภาพฟันหรือรีเทนเนอร์แล้วหรือยัง
ฯลฯ
ระหว่างการจัดฟัน
ช่วงระหว่างการจัดฟันเป็นช่วงที่สำคัญที่สุดในการรักษา
ทั้งนี้การรักษาโดยการจัดฟันนั้นต้องอาศัยความร่วมมืออย่างมากจากผู้ป่วย
ดังนั้นการปฏิบัติตัวให้ถูกต้องย่อมทำให้ได้ผลการรักษาที่ดีขึ้นตามไปด้วย
|
ข้อควรปฏิบัติในระหว่างการจัดฟัน
1.
รักษาความสะอาดช่องปากให้ดีที่สุด
โดยการแปรงฟันทุกครั้งหลังอาหารเพื่อไม่ให้มีเศษอาหาร
และคราบอาหารซึ่งเป็นตัวการทำให้เกิดฟันผุหลงเหลืออยู่
2.
หลีกเลี่ยงอาหารบางชนิด
ดังนี้
- อาหารที่มีลักษณะแข็ง
เนื่องจากอาหารที่แข็งจะไปทำให้เหล็กจัดฟัน
หรือลวดหลุดออกมาจากตัวฟันได้
ตัวอย่างอาหารประเภทนี้ได้แก่
ถั่ว การเคี้ยวน้ำแข็ง
การแทะหรือรับประทานกระดูก
ผลไม้ชิ้นใหญ่ๆ
การเคี้ยวลูกอม
- อาหารที่มีลักษณะเหนียว
เนื่องจากอาหารประเภทนี้ก็สามารถไปทำให้เหล็กจัดฟัน
หรือลวดหลุดออกมาจากตัวฟันได้เช่นเดียวกัน
นอกจากนี้ยังยึดติดกับตัวฟันได้ง่ายและทำความสะอาดได้ยาก
จึงเป็นสาเหตุให้เกิดฟันผุได้ง่าย
ตัวอย่างอาหารประเภทนี้ได้แก่
ผลไม้กวน หมากฝรั่ง
ลูกอมบางประเภทที่มีลักษณะเหนียว
|

|
3.
การร่วมมือกับทันตแพทย์ในการใส่เครื่องมือชนิดถอดได้หรือชนิดที่อยู่นอกช่องปากหรือชนิดอื่นๆอย่างเคร่งครัด
เช่น
การใส่เครื่องมือขณะอยู่บ้าน
ไปทำงาน ไปโรงเรียน
หรือในขณะนอน
การไม่ปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดจะมีผลทำให้การรักษาไม่ได้ผลและทำให้ระยะเวลาในการรักษาเพิ่มมากขึ้น
4.
ควรไปตามนัดทุกครั้ง
เนื่องจากการมาไม่ตรงกับที่ทันตแพทย์นัดไว้ในแต่ละครั้ง
โดยเฉพาะการผิดนัดไปเป็นเวลานานๆจะทำให้ฟันเคลื่อนที่ไปผิดตำแหน่งจากที่ทันตแพทย์คาดเอาไว้
จึงอาจส่งผลให้ระยะเวลาที่ใช้ในการจัดฟันนานขึ้น
หรือผลที่ได้ไม่ดีเท่าที่ควร
ภายหลังการจัดฟัน
หลังจากการจัดฟันเสร็จสิ้นสมบูรณ์แล้ว
ทันตแพทย์จะทำการถอดเครื่องมือจัดฟันออกทั้งหมด
คนทั่วไปคิดว่าการรักษานั้นจบลงแล้วและไม่ต้องทำอะไรเพิ่มเติมอีก
แต่ความจริงแล้วการปฏิบัติตัวให้ถูกต้องภายหลังจากการถอดเครื่องมือจัดฟันออกไปแล้วเป็นสิ่งสำคัญมาก
และยังถือว่าเป็นขั้นตอนหนึ่งของกระบวนการจัดฟันอยู่
ถ้าผู้ป่วยคนใดไม่ปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
ฟันที่จัดเสร็จสมบูรณ์แล้วก็อาจจะกลับสู่สภาพเดิมได้
|

|
ข้อควรปฏิบัติภายหลังการจัดฟันเสร็จสมบูรณ์แล้ว
1.
ใส่เครื่องมือคงสภาพฟันหรือรีเทนเนอร์(Retainer)
และกลับมาตรวจตามที่ทันตแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
2.
กรณีรีเทนเนอร์เสียหายหรือชำรุด
ให้รีบมาพบทันตแพทย์เพื่อทำรีเทนเนอร์อันใหม่
|
3.
ถ้าฟันที่จัดเสร็จเรียบร้อยแล้วเริ่มมีการบิดเกหรือเคลื่อนที่ออกไปนอกแนว
ให้รีบกลับมาพบทันตแพทย์จัดฟันโดยเร็วที่สุดเพื่อทำการแก้ไข
4.
รักษาความสะอาดช่องปากและทำความสะอาดรีเทนเนอร์อยู่เสมอ
5.
ตรวจสุขภาพฟันทุก 6 เดือน
|